ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਡੇਨਿਸ ਮੰਤੁਰੋਵ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਖ਼ਬਰ ਹੈ:ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਏ: ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡੇਨਿਸ ਮੰਤੁਰੋਵ ਵਿਚਾ
- 3 days ago
- 2 min read
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਅੱਜ ਰੂਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ (First DPM) ਡੇਨਿਸ ਮੰਤੁਰੋਵ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਵੱਲੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਾਜ਼ਾ ਟਕਰਾਅ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗਲੋਬਲ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬੈਠਕ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ (IRIGC-TEC) ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਰੂਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼, ਊਰਜਾ, ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਰੂਸ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਾਥੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਚਰਚਾ
ਬੈਠਕ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਫਲਸਤੀਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਚਿੰਤਤ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ।
ਵਪਾਰਕ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਾਰਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ (Trade Deficit) ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਮੰਤੁਰੋਵ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਪਾਰ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ
ਰੂਸ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਊਰਜਾ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ (ਕੁਡਨਕੁਲਮ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਲਾਂਟ) ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ
ਡੇਨਿਸ ਮੰਤੁਰੋਵ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਸਾਲਾਨਾ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਕਿ ਬਦਲਦੀ ਗਲੋਬਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਇੱਕ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ 'ਰਣਨੀਤਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ' (Strategic Autonomy) ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਰੂਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
Comments