ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਗੇਂਹੂਂ ਦੀ ਫਸਲ ਬਰਬਾਦ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ
- 12 hours ago
- 3 min read
ਪਟਿਆਲਾ, (ਏਐਨਆਈ):ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। Patiala ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਪਈ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਕਾਰਨ ਗੇਂਹੂਂ ਦੀ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਰਬਾਦ ਹੋਈ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਚਿੰਤਿਤ ਹਨ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਫਸਲ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਢਹਿ ਗਈ। ਕਈ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਹੂਂ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਜ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਮੀਂਹ ਨੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹਾਲਾਤ
ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪਏ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਅਣਉਮੀਦ ਸੀ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੇਂਹੂਂ ਦੀ ਫਸਲ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਆਉਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ ਫਸਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਬਾਲੀਆਂ ਦੇ ਝੁਕਣ ਕਾਰਨ ਕੱਟਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਾਈ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਸੂ
ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸਰਦੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਫਸਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਖਾਦ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ‘ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੀ ਮੀਂਹ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ,“ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰੀ ਫਸਲ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮਾਲੀ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”
ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਫਸਲ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੇਂਹੂਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਫਸਲ ਦੀ ਉਪਜ ਘੱਟ ਜਾਂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਭਾਅ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਫਸਲ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦਾਣੇ ਕਾਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਮੀਦਾਂ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਰਵੇ ਕਰਵਾ ਕੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕਦੇ।
ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ (climate change) ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਕਮ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਘਟਨਾ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਜੋਖਿਮ ਭਰਿਆ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਸਕਣ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਕੇ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨਿਕਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਕਿੰਨਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ — ਕਦੇ ਸੁੱਕਾ, ਕਦੇ ਵੱਧ ਮੀਂਹ, ਕਦੇ ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ।
ਇਸ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ।
ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੇਂਹੂਂ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ।
Comments