ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੂ ਪਲੇਨੇਟੇਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ‘ਜ਼ੀਰੋ ਸ਼ੈਡੋ’ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ

ANI Photo

ਬੈਂਗਲੁਰੂ, 24 ਅਪ੍ਰੈਲ: ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ Jawaharlal Nehru Planetarium ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਗਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ‘ਜ਼ੀਰੋ ਸ਼ੈਡੋ’ ਦਾ ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਲਚਸਪ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਿਆ।

‘ਜ਼ੀਰੋ ਸ਼ੈਡੋ ਡੇ’ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਛਾਂ (ਸ਼ੈਡੋ) ਲਗਭਗ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਰਕ ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਮਕਰ ਰੇਖਾ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪਲੇਨੇਟੇਰੀਅਮ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨ ਸਿੱਧੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਛਾਂ ਬਣਨੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਮਾਂ ‘ਜ਼ੀਰੋ ਸ਼ੈਡੋ’ ਦਾ ਆਇਆ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਆ ਗਈ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੋਮਾਂਚਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣਯੋਗ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।

ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਤਜਰਬੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵੰਤ ਅਨੁਭਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਝ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਲੇਨੇਟੇਰੀਅਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੂ ਪਲੇਨੇਟੇਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇਹ ‘ਜ਼ੀਰੋ ਸ਼ੈਡੋ’ ਅਨੁਭਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਪਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵੀ ਵਧੀ।